RAMADAN BULAN RAHMAT SELURUHNYA BUKAN HANYA PADA AWALNYA

Antara hadis masyhur tentang bulan Ramadan ialah riwayat:

هُوَ شَهْرٌ ‌أَوَّلُهُ ‌رَحْمَةٌ ‌وَأَوْسَطُهُ ‌مَغْفِرَةٌ ‌وَآخِرُهُ ‌عِتْقٌ ‌مِنَ ‌النَّارِ.

“(Ramadan) ialah bulan yang awalnya rahmat, pertengahannya keampunan dan akhirnya pelepasan daripada api neraka.”

Hadis ini diriwayatkan oleh Ibnu Khuzaimah dan lain.

Hadis ini dinilai daif atas tiga sebab:

1. Sanadnya terputus kerana salah seorang perawinya Saeed bin al-Musayyib tidak mendengar daripada Salman al-Farisi radiallahuanhu;
2. Salah seorang perawinya ialah Ali bin Zaid bin Jad’aan dan Yusuf bin Ziyad.

Ali bin Zaid didaifkan oleh Imam Ahmad, Ibnu Ma’in, al-Nasaie dan Ibnu Khuzaimah sendiri.

Yusuf bin Ziyad pula dihukum sebagai perawi yang hadisnya mungkar oleh Imam al-Bukhari dan Abu Hatim sehinggakan Imam al-Daraqutni berkata “Beliau terkenal dengan riwayat-riwayat batil.”

Tambahan pula, inti maksud hadis ini yang membahagikan bulan Ramadan kepada tiga; 10 hari pertama dengan rahmat, 10 hari berikutnya dengan keampunan dan 10 hari terakhir dengan pelepasan daripada api neraka tidak sabit dalam mana-mana dalil sahih.

Sedangkan rahmat Allah ﷻ itu luas dan seluruh bulan Ramadan penuh dengan rahmat dan pengampunan sebagaimana sabit daripada Nabi ﷺ sabdanya:

إِنَّ لِلَّهِ ‌عِنْدَ ‌كُلِّ ‌فِطْرٍ ‌عُتَقَاءَ وَذَلِكَ فِي كُلِّ لَيْلَةٍ.

“Sesungguhnya bagi Allah setiap kali waktu berbuka orang-orang yang dibebaskan dari Api Neraka, dan hal tersebut ialah pada setiap malam (Ramadan).”

[Sahih. Riwayat Ibnu Majah]

Pentingnya berwaspada daripada riwayat-riwayat lemah yang tidak sabit daripada Nabi ﷺ di samping memastikan kesahihan sesebuah hadis sebelum disebarkan.

Allah jua pemberi taufik.

Dr. Idris bin Sulaiman
Kajang
01 Ramadan1446H
02 Mac 2025
https://idrissulaiman.com

---

Dapatkan buku 80 Hadis Puasa Ramadan di:
https://idrissulaiman.com

---